TRK SLAHLI KUVVETLER ARAMA KURTARMA TMLERNN YERLEMNN YENDEN DZENLENMES

ZET 
Bu almada, Trk Silahl Kuvvetleri (TSK) Arama Kurtarma (AK) stasyonlarnn, Arama Kurtarma Blgesi (AKB) ierisinde konu yerlerinin belirlenmesine ynelik bir problem analiz edilmektedir. AK istasyonlarnn yerletirilmesindeki ama, meydana gelebilecek AK operasyonu gerektiren olaylara en hzlekilde mdahale edilmesini salamaktr. AK stasyonlarnn konu yerlerinin belirlenmesi problemi Maksimal Kaplama Problemi ile modellenmitir. Bu modelin kullanlmasnn nedeni eldeki mevcut helikopter says ile en etkin kullanmn salanmak istenmesidir. Problemin zm iin drt ana senaryo ile iki zel durum (toplam 16 adet senaryo) oluturulmutur. Optimal sonular LINGO 4.0 paket program kullanlarak elde edilmitir. Sonular mevcut durum ile karlatrlm ve parametrik analiz yaplmtr. 
 
1.GRTSK AK tekilat, 8.272 km ky uzunluu ve 814.578 
km2 yzlm ile Trk Uu Malumat Blgesini de Arama kurtarma, arama kurtarma blgesi iinde (FIR-Flight Information Region) kapsayan olduka kazaya urayan dost/mttefik personelin, yerinin genibir sorumluluk sahasna sahiptir. AKB karada tespit edilmesi ile yeri tespit edilen kazazede devlet snr kylarda ise FIR hatt boyunca izilen dost/mttefik personelin kurtarlmas iin icra edilen blgeyi kapsamaktadr. AK harekatnn asli gayesi operasyona verilen genel addr. Bu operasyon iin, hayat kurtarmaktr. Bu nedenle dier grevlere zel tehiz edilmi aralar ve zel yetitirilmikyasla ncelik tar. Hayatta kalanlarn en iyi personel kullanlmaktadr. Kaza yerine en hzldurumda ve mmkn olduu kadar abuk ekilde ulalr ve kazazedelere ilk mdahalelerinin kurtarlmalar iin, mevcut imkanlarn en ksa yaplmasndan sonra en yakn salk birimine zamanda harekete geirilmesi gerekmektedir. Sadece ulatrlmas ile arama kurtarma son bulur [1]. askeri arama kurtarma faaliyetleri yrtmeyen TSK 
C. Gencer ve A. Akgz Trk Silahl Kuvvetleri Arama Kurtarma Timlerinin Yerleiminin Yeniden Dzenlenmesi 
AK Tekilat, sivil arama kurtarma faaliyetlerinde de bulunmaktadr. 
TSK AK tekilat almalarn, Arama Kurtarma Koordinasyon Merkezi (AKKM) komuta, kontrol ve koordinasyonu altnda, Trk AKB ierisinde, uluslararas hava sahalarnda, ak denizlerde ve yabanc lkelerin talepleri/izin vermeleri halinde o lkelerin karasular ve hava sahalarnda yrtmektedir [2]. 
AKB ierisinde AK istasyonlarnn yerlerinin belirlenmesi almas, yer seimi problemlerinden maksimum kaplama problemi ile modellenmitir. 
Kaplama ve konulandrma problemleri genel olarak tesis yeri seimi problemleri olarak bilinmektedir [37]. Ama, hizmet noktalarn minimum maliyet ile belirlenmesi veya maksimum talep noktalarnn ihtiyalarna cevap vermesi eklinde belirtilebilir. Yer seimi problem tiplerinden birisi olan Maksimal Kaplama Problemi, belirli hizmet mesafesi veya zaman iinde en fazla sayda istein bir a zerindeki p sayda hizmet merkezi tarafndan kaplanmasproblemidir [8-10]. Maksimum kaplama problemleri, belirli sayda hizmet merkezini kabul edilebilir hizmet mesafesi ierisinde yerletirerek kaplanan talep miktarn en fazla yapmay aratrr [11-14]. Btn talep noktalarnn kaplanmasna gerek yoktur. Yer seimi problemi literatrnde maksimal kaplama problemi nemli yer tutar. Maksimal kaplama problemini ilk kez ReVelle [10] ortaya atmtr. Kurduu modelde kaynaklarn snrl olduu dikkate alnm ve bu snrllk yerletirilecek hizmet merkezi says olarak kstlarda ifade edilmitir. 
.i himax Z Zi=  (1)  
XZ j Ni ji ... i,.   (2)  
PX j j..  (3)  
{}0,1X j . j,.  (4)  
{}0,1Zi . ,.i   (5)  
Burada ;  

.1, eer i dm kaplandise,
Zi =. 
.0, deilse. 
P = Mevcut stasyon Sayshi = i dmndeki talep. Ama fonksiyonu (1), kaplanan yani karlanan talep 
miktarnmaksimize etmektedir. (2) numaral kst, hangi talep dmlerinin kabul edilebilir hizmet mesafesi iinde kaplandn belirtir. Eer tesis, i (eer j.Ni iin Xj =1 ise) dmnn S kaplama alaniindeki herhangi bir j noktasnda yerletirilmise (Zi =1 ile) i dm kapland denilmektedir. Eer tesis yerletirilmedi ise, (2) numaral kstn sa taraf deeri sfr olacandan, Zi sfr olur. (3) numaral kst ise yerletirilecek tesis saysn snrlar. (4) ve (5) numaral kstlar karar deikenleri iin tamamlayckstlardr. 
almada maksimum kaplama probleminin kullanlmasndaki neden; yeni istasyon ama maliyetinin yksek olmasndan dolay belirlenen istasyon saysyla en fazla talep noktasnn kaplanmasnn salanmasdr. 
2.MATEMATKSEL MODEL VE VARSAYIMLAR 
AKB ierisinde aday noktalarn belirlenmesinde mevcut kurulu istasyonlara ilave olarak yeni aday noktalar belirlenmitir. Bu aday noktalarn belirlenmesi uzman gr alnarak yaplmtr. Talep noktalarnn belirlenmesinde ise 1970-2002 yllararasnda meydana gelen hava aralar kaza istatistiklerinden yararlanlmtr [15,16]. almadaki matematiksel model, belirli bir kaplama mesafesi iersinde kaplanan talep saysn en fazla yapmayamalamaktadr. Modelin zm, kaplama mesafesine gre ne kadar talep noktasnn kaplanacan ve hangi aday noktalarnn seileceini gstermektedir. 

2.1. Aday Noktalar 
TSK AK istasyonlarnn yerletirilmesi iin belirlenecek aday noktalarnn seiminde izlenen yol, aday noktann istasyon amaya elverili olup olmadeitli faktrler altnda incelenmitir. Aday noktasseimi blgesel zelliklere gre farkllklar gsterir. Bu zellikler o noktann iklim artlar, ikmal noktasna olan uzakl ve blgenin uu younluu olarak belirlenmi ve bu faktrler nda aday noktalar tespit edilmitir [17]. 
Corafi adan istasyon konulandrmaya yeterli byklkte bir alana sahip olmas, karayolu ebekesi ile balants olmas, AK personelinin hayatn uygun artlarda o blgeden ayrlmadan devam ettirebilmesi ve emniyet asndan ilave tedbirlere ihtiya duymadan kendi kendine yeterli olmas gibi hususlarda aday noktalarnn belirlenmesinde gz nne alnmtr. 
AKB iin potansiyel AK istasyonlarnn yerlerini temsil eden 145 adet aday noktas tespit edilmitir. Tespit edilen aday noktalarekil 1de gsterilmektedir. ekil 1 incelendiinde baz blgelerde aday 


ekil 1. Aday noktalarnn blgesel gsterimi 
noktalarnda younlama grlmektedir. Bunun nedeni; uu younluunun ve kaza riskinin bu blgelerde fazla olmasdr.. 

2.2. Talep Noktalar 
Talep noktalarn belirlerken dikkat edilen en nemli nokta taleplerin btn AKBni temsil etmesidir. Talep noktalar, istasyonlarn kaplama alanlarnbelirleyecektir. Bu yzden talep noktalarnn dalmbtn blgeyi kaplayacak ekilde dzenlenmelidir. Bir dier nokta da AKB ierisindeki kazalarn blgedeki dalmdr. Aynblgede meydana gelen kazalar kabul edilebilir bir mdahale sresi ierisinde birletirilip tek bir talep noktas olarak belirlenmitir. almada, helikopter ile 10 dakikalk mesafe sresi ierisinde olanlar birletirilmi ve tek bir talep noktasolarak gsterilmitir. 
Her talep noktas potansiyel aday noktasnn kaplama alann belirler. Bu almada, talep noktalar tespit edilirken, 1970 ylndan 2002 ylna kadar olan srede meydana gelen kazalar dikkate alnm ve 128 adet talep noktas belirlenmitir (15 adet talep noktasdeniz AK blgesindeki kazalar temsil eden AKB dsnrlarna yakn noktalarda olacak ekilde sonradan ilave edilmitir). Tespit edilen talep noktalarnn yerleri ekil 2de gsterilmitir. 

2.3. AK Aralar 
AK operasyonlar olaylara hzl ve etkin mdahaleyi gerektirir. ok eitli aralar arama kurtarma amaldizayn edilip kullanlabilir. Kullanm alan en fazla olan hava aralardr. Sabit kanatl hava aralar, denizde ve karada arama iin en uygun vastalardr. Sahip olduklar hz, teknik ve donanm sayesinde arama faaliyetlerini en etkin ekilde yerine getirebilirler. Kurtarma iin ise ini iin mutlaka bir piste ihtiya duymas nedeniyle uygun deildir. Bu nedenle arama ve kurtarmada helikopter kullanlmasoperasyon etkinliini artracaktr. Bu almada kaplama alanlarnn belirlenmesi iin seilen helikopter, Sikorsky helikopteridir. 

2.4. Kaplama Mesafesinin Belirlenmesi 
Kaplama mesafesi helikopterlerin teknik zelliklerine bal olarak belirlenmektedir ve belirlenirken en nemli kriter helikopterlerin havada kal sreleridir. Hava artlar, tanan yk miktar, hzn fazla olmasgibi nedenlerle helikopterlerin havada kal sreleri deimektedir. Bu etkinin modele yanstlabilmesi iin kaplama mesafeleri normal ve olumsuz artlar altnda olmak zere iki senaryo halinde incelenmitir. Ayrca helikoptere teknik olarak ilave edilecek yakt tanklar ile alabilecei mesafeler de ayr iki senaryo 


ekil 2. Talep noktalarnn blgesel gsterimi 
C. Gencer ve A. Akgz Trk Silahl Kuvvetleri Arama Kurtarma Timlerinin Yerleiminin Yeniden Dzenlenmesi 
halinde incelenmitir. Senaryolar oluturulurken helikopterlerin istasyonlardan kalk yaptklar, kaza blgesine intikal ettikleri, arama kurtarma operasyonunu tamamlamaymteakiben tekrar AK istasyonuna dn yaptklar varsaym ile hazrlanmtr. 
Modelin zmnde drt ana senaryo ve 2 zel durum gz nne alnm ve her biri iin zmler elde edilmeye allmtr. 2 zel durum iinde de drt ana senaryo ayrca incelenmitir. 
AKB snrlar ierisinde, hava artlarna bal olarak ve helikopterin teknik zelliklerinden faydalanlarak drt farkl senaryo retilmitir: 
 
Olumsuz artlar altnda 180 km kaplama mesafesi, 

 
Normal artlar altnda 250 km kaplama mesafesi, 

 
lave yakt tankl olumsuz artlar altnda 350 km kaplama mesafesi, 

 
lave yakt tankl normal artlar altnda 380 km kaplama mesafesi. 


lk senaryoda; alnan yk, tanan personel miktar ve hava artlarndaki olumsuzluklar dnlerek kaplama mesafesi 180 km olarak alnmtr. 
Normal uu koullar altnda oluturulan ikinci senaryoda ise; teknik talimnamelerin belirttii artlar altnda yk ve personel tad, hava artlarnn da uuiin uygun olduu kabul edilerek kaplama mesafesi 250 km olarak alnmtr. 
nc ve drdnc senaryolarda ise ilave yakt tanklarnn kullanld varsaylmtr. lave yakt tanklar, helikopterlerin havada kal sresini artrmakta fakat tanacak yk ve personel saysnda ise kstlamaya gidilmesini zorunlu klmaktadr. 
zel durumlar bal altnda ise 2 zel durum deerlendirilmektedir. Bunlardan birinde deniz AKB ierisindeki kazalar temsil eden talepler eklenerek, bu taleplere gre ana senaryo tekrar zlmtr. Dier zel durum da ise, arama kurtarma istasyonlarnn blgeler arasndaki dalmnn dzenlenmesi amalanmaktadr. Her corafi blgede en az bir AK istasyonunun olmasn salayacak kstlar ilave edilmi ve drt ana senaryo iin model yeniden zlmtr. 

2.5. Blgesel zellikler 
Blgeler arasndaki farkllklarn modele yanstlabilmesi iin blgesel karakteristik deerler kullanlmtr. Her blgenin kendine zg blgesel zellikleri mevcuttur. Btn aday noktalarnn aynkabul edilmesi modelin gerekiliini ortadan kaldracaktr. Aday noktalara ait bu deerler bu noktalar hakknda daha salkl deerlendirme yapmaya imkan vermekte ve bunlar ile ilgili beklentileri modelin kstlarnda belirtmek suretiyle karar vericinin daha iyi aday noktalarn semesine imkan salayacaktr. Bunun iin belirlenen kriterler konunun uzmanlar ile grlp teknik talimnamelerden faydalanlarak belirlenmitir. Bu kriterler; aday noktasnn iklim artlar, ikmal noktasna olan uzakl ve uu younluu olarak belirlenmitir. Her blgesel karakteristiin eit neme sahip olduu varsaylm ve aday noktalarna her blgesel karakteristik iin 1 ile 10 arasnda deerler verilmitir. 
klim artlar deerlendirmesi yaplrken, aday noktalarnn bulunduu il veya ilenin, AK istasyonu tesis etmeye uygunluk derecesi tespit edilmeye allmtr. klim artlar deerlendirilmesi ierisinde; blgenin corafi yaps ile mevsimsel sfarkllklar dikkate alnmtr. Ayrca; yln ka gn hava artlarnn uua elverili olduu da tespit edilerek buna gre de derecelendirme yaplmtr. klim artlarnn dier aday noktalara nispeten daha iyi olduu deerlendirilen noktalara 10; en iyi olan aday noktaya nispeten daha kt olan aday noktalara ise 1 ile 9 arasnda deerler verilmitir. Bu derecelendirme uzmanlar tarafndan yaplmtr. 
kmal noktasna yaknlk kriterinde, aday noktann belirlendii yere ana karayolu ile en yakn lojistik destek salayabilecek olan ana slere yaknldikkate alnmtr. Herhangi bir ikmal noktasna belirlenen mesafe ierisinde en uzak olan aday nokta 1; en yakn olan aday nokta ise 10 ile derecelendirilmitir. Derecelendirmeler Tablo 1de verilmektedir. 
Tablo 1. kmal noktasna yaknlk kriteri 
Mesafe (km)  Puan  
0-40  10  
41-80  9  
81-120  8  
121-160  7  
161-200  6  
201-240  5  
241-280  4  
281-320  3  
321-360  2  
361 ve yukars  1  

Uu younluu kriteri; Devlet Hava Meydanlarletmesinin (DHM) 2000-2002 yllar arsndaki il baznda uular ve askeri uular ile ilgili bilgilerin birletirilmesinden ortaya karlmtr. Uuyounluu fazla olan blgelerde, kaza riskinin daha fazla olduu deerlendirilmitir. Buna gre uuyounluu asndan en youn olan aday nokta 10; en dk olan aday nokta ise 1 ile derecelendirilmitir. Derecelendirmeler Tablo 2de verilmektedir. Blgesel karakteristiklere ait deerler Ekte verilmektedir. 

Tablo 2. Uu younluu kriteri 
Uu Says (yllk)  Puan  
1451 ve yukars  10  
1301-1450  9  
1151-1300  8  
1001-1150  7  
851-1000  6  
701-850  5  
551-700  4  
401-550  3  
251-400  2  
200 ve daha az  1  


2.6. Modelin Varsaymlar
Modelin varsaymlar aadadr: 
 
Btn arama kurtarma istasyonlar ayn imkan ve kabiliyetlere sahiptir, 

 
Mevcut AK istasyonlar problemin zmnde modele dahil edilmitir, 

 
AK istasyonlar AKB ierisinde herhangi bir blgeye yerletirilebilir, 

 
Sonlu sayda aday nokta mevcuttur, 

 
Her talep noktasnn en az bir aday noktastarafndan kaplanmas salanmtr, 

 
Maliyet hesab modele dahil edilmemitir. 



2.7. Modelin Matematiksel fadesi 
Genel matematiksel model aadadr: max Z =.zi  (1) 
i.I 
.xj zi .0 .i.I  (2) 
j.Ni 
.xj =p .j.J  (3) j.J 
.Ijxj -Ai .xj .0j.J  (4) 
.Ujx j -Au .xj .0j.J  (5) 
.Yjx j -Ay .xj .0j.J  (6) 
k.xj .1j.J  (7) j=1 
m.xj .1j.J  (8) 
j=k+1 
n
.xj .1j.J  (9) 
j=m+1 
r
.xj .1j.J  (10) 
j=n+1 
s.xj .1j.J  (11) j=r+1 
t.xj .1j.J  (12) j=s+1 
xj ,zi .{0,1}.i.I, j.J  (13) 
Burada; 

i = Talep noktalar, j = Muhtemel hizmet merkezi noktalar, 
hi = i dmndeki kaplanan talep noktasnn arl
(nem derecesi), 
dij = i talep noktas ile j aday noktas arasndaki
mesafe,p = Kurulacak hizmet merkezi says, 
Ni = {dij .Dc }= i talep noktasna D mesafesinden 
c
daha yakn I aday noktalar kmesi, k = 1 nci blge toplam aday noktalar says, m = 2 nci blge toplam aday noktalar says, n = 3 nc blge toplam aday noktalar says, r = 4 nc blge toplam aday noktalar says, s = 5 nci blge toplam aday noktalar says, t = 6 nci blge toplam aday noktalar says, 
Ai = klim artlarn uygunluk standardn salamak iin maksimum ortalama deer, 
Au = Uu younluu standardn salamak iin minimum ortalama deer,
Ay = kmal noktasn a yaknlk standardn salamak 
iin minimum ortalama deer, Ij = j aday noktasnn iklim artlarna uygunluk
deeri,Uj = j aday noktasnn uu younluuna uygunluk
deeri,Yj = j aday noktasnn ikmal noktasna yaknlk 
deeri.
Karar deikenleri: 
.1, eger i talep noktaskaplandise, 
zi =. 
.0, degil ise 
Xj = ..1, eer hizmet merkezi j alacak  ise, 
.0, degil ise 
Ama fonksiyonu (1), belirlenen kaplama mesafesi ierisinde kaplanan toplam talep miktarn en fazla yapmaya almaktadr. 
Kst (2), hangi talep noktasnn hangi hizmet merkezi tarafndan kabul edilebilir hizmet mesafesi ierisinde kaplanacan belirler. Yani i noktasnn S kaplama alan iindeki herhangi bir j noktasnda arama kurtarma istasyonu yerletirilir ise i noktaskaplanm; zi =1; eer kaplama alan ierisindeki 
hibir noktaya arama kurtarma istasyonu yerletirilemez ise, i noktas kaplanmamzi =0 deerini alacaktr. 

C. Gencer ve A. Akgz Trk Silahl Kuvvetleri Arama Kurtarma Timlerinin Yerleiminin Yeniden Dzenlenmesi 
Kst (3) ile yerletirilecek arama kurtarma istasyonu says helikopter says ile snrlanmtr. Yani tam p tane helikopter iin zm aranmaktadr. 
(4), (5) ve (6)nc kstlar ise aday noktalar ile ilgili blgesel karakteristik deerler (iklim artlar, ikmal noktasna yaknlk ve uu younluu) ile ilgili kstlardr. kmal noktasna yaknlk ve uuyounluu ile ilgili kstlarda belirlenen snr deerden byk olan aday noktalarnn seimi; iklim artlar ile ilgili kstta ise belirlenen snr deerden kk olan aday noktalarnn seimi amalanmtr. 
(5)
 ve (6) kstlarda aday noktalarnn seilebilmesi iin en yksek puan olan noktalar tercih edilirken kst (4) de ise en dk olan noktalar tercih edilmektedir. Bunun nedeni ise iklim artlarnn kt olduu deerlendirilen noktalarda kaza olma riski fazladr. Bu yzden bu noktalarda istasyon almasuygun olacaktr. A, Au ve Ay deerleri, uzmanlar tarafndan yaplan deerlendirmelerin aritmetik ortalamas alnarak elde edilmitir. Uzmanlar tarafndan verilen deerler Ekte verilmektedir. 

zel durum 2de incelenen, her blgede mutlaka bir istasyon olmasn salayacak olan (7), (.8), (9), (10), 

(11) 
ve (12)nci kstlardr. Bu kstn modele ilave edilmesindeki neden ise kaplama mesafesi bydke blgeler aras alan istasyonlarn dalmnn dzenlenmek istenmesidir. 380 kmlik senaryolarda alan istasyon says 2ye kadar debilmektedir. Bu ise olay yerine intikal edecek birliin intikal zamannartrmaktadr. Alacak istasyon saysn her blgede en az bir tane olacak ekilde dzenlenmitir. 

(13) 
kst karar deikenleri ile ilgili ksttr. Kaplanan talep noktalar (z) iin i deeri 1 ve alan istasyon (x) iin j deeri 1 olmaktadr. 


almadaki matematiksel model, belirli bir kaplama mesafesi iersinde kaplanan talep saysn en fazla yapmay amalamaktadr ve modelin zm, kaplama mesafesine gre ne kadar talep noktasnn kaplanacan ve hangi aday noktalarnn seileceini gstermektedir. 

3. ZM AAMALARI 
Modelin zmnde ilk nce, AKB snrlarierisinde, helikopterin teknik zelliklerinden faydalanlarak drt farkl senaryo retilmitir: 
 
Olumsuz artlar altnda 180 km kaplama mesafesi, 

 
Normal artlar altnda 250 km kaplama mesafesi, 

 
lave yakt tankl olumsuz artlar altnda 350 km kaplama mesafesi, 

 
lave yakt tankl normal artlar altnda 380 km kaplama mesafesi. 


zel durumlar bal altnda ise 2 zel durum deerlendirilmektedir. Bunlardan birinde deniz AKB ierisindeki kazalar temsil eden talepler eklenerek, bu taleplere gre ana senaryo tekrar zlmtr. Dier zel durum da ise, arama kurtarma istasyonlarnn blgeler arasndaki dalmnn dzenlenmesi amalanmaktadr. Her corafi blgede en az bir AK istasyonunun olmasn salayacak kstlar ilave edilmi ve drt ana senaryo iin model yeniden zlmtr. 
Oluturulan her senaryonun zmne AKB ierisine konulandrlabilecek en az bir adet AK istasyonu ile balanm, bu say % 100 kaplama salanncaya kadar birer artrlmtr. Bylece her senaryoda tm talep noktalarnn kaplanmas (% 100 kaplama) iin olmasgereken helikopter says da belirlenmi olmaktadr. Modellerin zmnde LINGO 4.0 paket programkullanlarak her senaryo iin sonular elde edilmitir. Senaryolara ilikin zmler Tablo 3-6da verilmektedir. 
AKB incelendiinde snrlar ierisinde deniz AKBde olduu dikkat ekmektedir. Ancak kaza istatistikleri ierisinde deniz kazalar yer almadndan ilk drt 

Tablo 3. Olumsuz artlar altnda 180 km kaplama mesafesi zm sonular
stasyon Says (P)  terasyon Says Kaplanan Talep Says (Z)  Alan stasyonlar (x)  Kaplama Oran (%)  
6  581  92  24, 55, 84, 95, 111, 137  81.41  
7  713  98  24, 48, 84, 94, 106, 111, 137  86.72  
8  888  104  24, 53, 70, 84, 108, 110, 131, 139  92.03  
9  861  109  24, 53, 83, 94, 103, 108, 110, 131, 39  96.46  
10  711  112  24, 42, 83, 94, 103, 108, 110, 125, 131, 141  99.11  
11  1433  113  24, 49, 54, 83, 94, 103, 108, 110, 125, 131, 141  100.00  

Tablo 4. Normal artlar altnda 250 km kaplama mesafesi zm sonularTablo 6. lave yakt tankl normal artlarda 380 km kaplama mesafesi zm sonular
stasyon Says (P)  terasyon Says Kaplanan Talep Says (Z)  Alan stasyonlar (x)  Kaplama Oran (%)  
4  641  99  29, 65, 89, 114  87.61  
5  475  109  26, 70, 106, 110, 125  96.46  
6  899  112  24, 45, 89, 97, 114, 125  99.11  
7  708  113  30, 54, 59, 90, 108, 114, 125  100.00  

stasyon Says (P)  terasyon Says Kaplanan Talep Says (Z)  Alan stasyonlar (x)  Kaplama Oran (%)  
1  261  65  61  57.52  
2  204  107  61, 116  94.69  
3  644  113  56, 88, 116  100.00  

stasyon Says (P)  terasyon Says Kaplanan Talep Says (Z)  Alan stasyonlar (x)  Kaplama Oran (%)  
1  234  72  84  74.33  
2  388  113  71, 116  100.00  

senaryoda sadece kara talep noktalar iin zm noktas says 15 tanedir. Bu noktalarn yerleri aranmtr. Gelecekte deniz ierisinde de kazalarn AKBnin tamamn kaplamaya ynelik olarak olabilecei dnlerek hayali, AKB snrlarna yakn belirlenmitir. lave edilen talepler ile birlikte talep noktalar belirlenerek zel Durum 1 kaplanmas istenilen talep says (113 kara + 15 deniz) oluturulmutur. Deniz iinde ilave edilen talep 128 olmutur. Bu zel durum drt ana senaryoya ayr
Tablo 7. zel durum 1- Olumsuz artlarda 180 km kaplama mesafesi iin zm sonular
stasyon Says (P)  terasyon Says Kaplanan Talep Says (Z)  Alan stasyonlar (x)  Kaplama Oran (%)  
10  1802  118  13, 17, 52, 85, 94, 99, 104, 112, 125, 131  92.18  
11  13624  121  24, 35, 62, 70, 84, 98, 106, 114, 119, 126, 133  94.53  
12  13878  123  14, 19, 35, 64, 72, 90, 98, 106, 114, 119, 126, 133  96.09  
13  3734  126  14, 20, 35, 62, 72, 90, 97, 98, 106, 114, 118, 126, 133  98.84  
14  2190  127  13, 16, 36, 62, 74, 78, 97, 100, 101, 105, 117, 120, 126, 133  99.21  
15  438  128  16, 23, 35, 59, 62, 78, 95, 97, 100, 101, 106, 117, 120, 126, 133  100.00  

Tablo 8. zel durum 1- Normal artlarda 250 km kaplama mesafesi iin zm sonular
stasyon Says (P)  terasyon Says  Kaplanan Talep Says (Z)  Alan stasyonlar (x)  Kaplama Oran (%)  
4  736  105  14, 66, 84, 144  82.03  
5  687  116  14, 66, 83, 111, 125  90.62  
6  2065  122  14, 66, 78, 98, 114, 125  95.31  
7  1139  127  14, 52, 81, 97, 103, 114, 125  99.21  
8  676  128  14, 66, 81, 89, 99, 114, 118, 125  100.00  

Tablo 9. zel durum 1- Olumsuz artlarda 350 km kaplama mesafesi iin zm sonular
stasyon Says (P)  terasyon Says Kaplanan Talep Says (Z)  Alan stasyonlar (x)  Kaplama Oran(%)  
1  289  66  61  51.56  
2  366  111  59, 114  86.71  
3  490  125  55, 85, 116  97.65  
4  1301  128  21, 53, 97, 139  100.00  

Tablo 10. zel durum 1- Normal artlarda 380 km kaplama mesafesi iin zm sonular
stasyon Says (P)  terasyon Says Kaplanan Talep Says (Z)  Alan stasyonlar (x)  Kaplama Oran(%)  
1  328  77  61  60.15  
2  437  124  71, 116  96.87  
3  670  128  22, 69, 116  100.00  

C. Gencer ve A. Akgz Trk Silahl Kuvvetleri Arama Kurtarma Timlerinin Yerleiminin Yeniden Dzenlenmesi 
ayr ilave edilmitir. zel durum 1in zmleri Tablo 7-10da verilmektedir. Ana senaryonun zm incelendiinde alan Tablo 7-10daki zm sonularnn incelendiinde, istasyonlarn corafi blgelerde dank olduu talep noktalar saysnn 113 den 128e karlmasnn grlmektedir. Baz blgelerde daha fazla bazistasyon saysnda deiiklik yapt gzlemlen-blgelerde ise daha az istasyon almtr. Alan mektedir. Bu deiimin grafiksel karlatrlmalaristasyonlarn talep noktalarna mdahalelerinin ekil 3-6da verilmektedir. mesafe olarak incelendiinde bazlarnn uzak olduu 

Kaplanan Talep Says
120 100 80 60 40 20 0 




5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 
stasyon Says(P) 
ekil 3. zel durum 1-180 km kaplama mesafesi iin kaplanan talep saysnn istasyon says ile grafiksel karlatrlmas
120 100 80 60 40 20 0 

ekil 4. zel durum 1-250 km kaplama mesafesi iin kaplanan talep saysnn istasyon 

says ile grafiksel karlatrlmas
113-Ama Fnks 
128-Ama Fnks 


140 
120 100 80 60 40 20 0 

ekil 5. zel durum 1-350 km kaplama mesafesi iin kaplanan talep saysnn istasyon 

Kaplanan Talep Says
says ile grafiksel karlatrlmas

120 100 80 60 40 20 
0 


ekil 6. zel durum 1-380 km kaplama mesafesi iin kaplanan talep saysnn istasyon says ile grafiksel karlatrlmas
30
deerlendirilebilir. Bu nedenle kazalara daha hzl ve 
j1 
.=59 
xj .1  (1inci blge ksd)ksa zamanda mdahale edebilmek iin belirlenen her 
corafi blgede en az bir istasyonun kurulmasistenebilir. Bu amala zel Durum 2 dnlmtr.

.=
Bu zel durumu salayabilmek iin; AKB, Marmara j8731 xj .1  (2nci blge ksd) 
Blgesi, Ege Blgesi, Akdeniz Blgesinin bats -












.= .= 

j 60 109 
j 88 127 
xj .1 (3nc blge ksd)Anadolu Blgesinin bat ve orta kesimi - Bat

Karadeniz Blgesi, Orta Karadeniz Blgesi -  
Anadolu Blgesinin dousu - Akdeniz Blgesi, 
Gneydou Anadolu Blgesi ve Dou Anadolu j .1 (4nc blge ksd)
x 

Blgesi olmak zere alt blgeye ayrlmtr. 
zel durum 
2 iin drt ana senaryo ayr ayr

zlmtr. Ayrca drt ana senaryoya zel durum 1 de ilave edilmitir. zel durum 2 iin, zel durum 
. =. =

j 109 145 
xj .1  (6nc blge ksd) xj .1  (5inci blge ksd) 

1in matematiksel modeline ilave edilen kstlar j 128 
aadadr: 113 ve 128 talep noktalmodellerin zmnden elde Tablo 11. zel durum 2- 250 km kaplama mesafesi 113 talep noktas iin zm sonular
stasyon Says (P)  terasyon Says Kaplanan Talep Says (Z)  Alan stasyonlar (x)  Kaplama Oran (%)  
5  zmsz  
6  1072  111  30, 54, 85, 99, 126, 141  86.71  
7  680  113  23, 54, 61, 99, 106, 126, 141  100.00  

Tablo 12. zel durum 2- 250 km kaplama mesafesi 128 talep noktas iin zm sonular
stasyon Says (P)  terasyon Says Kaplanan Talep Says (Z)  Alan stasyonlar (x)  Kaplama Oran (%)  
5  zmsz  
6  658  121  14, 46, 82, 97, 114, 140  94.53  
7  8890  125  18, 35, 66, 90, 98, 125, 141  97.65  
8  1063  128  14, 52, 79, 97, 106, 114, 128, 140  100.00  

Tablo 13. zel durum 2- 180 km kaplama mesafesi 113 talep noktas iin zm sonular
stasyon Says (P)  terasyon Says Kaplanan Talep Says (Z)  Alan stasyonlar (x)  Kaplama Oran (%)  
5  zmsz  
6  683  92  24, 52, 83, 108, 110, 137  81.41  
7  442  98  24, 48, 84, 95, 106, 111, 137  86.72  
8  1208  104  24, 42, 70, 84, 108, 110, 131, 139  92.03  
9  1080  109  24, 53, 65, 83, 103, 108, 110,131, 139  96.64  
10  584  112  24, 42, 84, 95, 103, 108, 110, 125, 131 141  99.11  
11  1577  113  24, 44, 54, 83, 95, 103, 108, 110, 125, 131, 141  100.00  

C. Gencer ve A. Akgz Trk Silahl Kuvvetleri Arama Kurtarma Timlerinin Yerleiminin Yeniden Dzenlenmesi Tablo 14. zel durum 2- 180 km kaplama mesafesi 128 talep noktas iin zm sonular
stasyon Says (P)  terasyon Says Kaplanan Talep Says (Z)  Alan stasyonlar (x)  Kaplama Oran (%)  
5  zmsz  
6  664  94  15, 37, 85, 94, 111, 137  73.43  
7  780  101  26, 35, 67, 85, 108, 110, 137  78.90  
8  567  108  6, 41, 70, 85, 108, 110, 118, 137  84.37  
9  1819  113  16, 35, 62, 70, 85, 108, 110, 119, 137  88.28  
10  1685  118  13, 18, 52, 85, 95, 99, 104, 125, 131, 145  92.18  
11  14031  121  24, 35, 62, 70, 84, 98, 106, 114, 119, 120 133  94.53  
12  14430  123  14, 20, 35, 64, 72, 90, 98, 106, 114, 118, 126, 133  96.09  
13  4518  126  14, 20, 35, 62, 72, 90, 97, 98, 106, 114, 118, 126, 133  98.43  
14  2453  127  13, 16, 36, 62, 72, 78, 97, 100, 101, 105, 117, 120, 126, 133  99.21  
15  724  128  13, 17, 42, 62, 73, 78, 90, 97, 98, 106, 114, 118, 123, 128, 133  100.00  

Tablo 15. zel durum 2- 350 km kaplama mesafesi 113 talep noktas iin zm sonular
stasyon Says (P)  terasyon Says Kaplanan Talep Says (Z)  Alan stasyonlar (x)  Kaplama Oran (%)  
5  zmsz  
6  248  113  12, 59, 61, 107, 115, 136  100.00  

Tablo 16. zel durum 2- 350 km kaplama mesafesi 128 talep noktas iin zm sonular
stasyon Says (P)  terasyon Says Kaplanan Talep Says (Z)  Alan stasyonlar (x)  Kaplama Oran (%)  
5  zmsz  
6  354  128  15, 53, 82, 108, 116, 139  100.00  

Tablo 17. zel durum 2- 380 km kaplama mesafesi 113 talep noktas iin zm sonular
stasyon Says (P)  terasyon Says Kaplanan Talep Says (Z)  Alan stasyonlar (x)  Kaplama Oran (%)  
5  zmsz  
6  182  113  16, 56, 74, 89, 115, 140  100.00  

Tablo 18. zel durum 2- 380 km kaplama mesafesi 128 talep noktas iin zm sonular
stasyon Says (P)  terasyon Says Kaplanan Talep Says (Z)  Alan stasyonlar (x)  Kaplama Oran (%)  
5  zmsz  
6  372  128  20, 53, 76, 95, 119, 133  100.00  

edilen sonular Tablo 11-18de grlmektedir. stasyonlarn says ile kaplama yzdesinin nasl zel durum 2 iin talep noktalar saysnn 113 den deitiinin analizlerinin, grafik zerinde gsterimi 128e karlmasnn istasyon saysndaki deiimin ekil 7-14de verilmektedir. grafiksel karlatrlmalarekil 3-6da verilmektedir. 
Gazi niv. Mh. Mim. Fak. Der. Cilt 21, No 1, 2006 


Kaplanan Talep Says

120  
100  
80  
60  
40  
20  
0  
5  6  7  8  9  10  11  12  13  14  15  
stasyon Says (P)  

ekil 7. 180 km kaplama mesafeli; zel durum 1li ve zel durum 2li talep noktalaryla alan istasyon saylarnn grafiksel karlatrmas
113-Ama Fnks 128-Ama Fnks 113-Ama Fnks 128-Ama Fnks 
140 


120 100 80 60 40 20 0 

45 678 
stasyon Says(P) 
ekil 8. 250 km kaplama mesafeli; zel durum 1li ve zel durum 2li talep noktalaryla alan istasyon saylarnn grafiksel karlatrmas

113-Ama Fnks 128-Ama Fnks 113-Ama Fnks 128-Ama Fnks 
140 
Kaplanan Talep Says
120 100 80 60 40 20 0 


ekil 9. 350 km kaplama mesafeli; zel durum 1li ve zel durum 2li talep noktalaryla alan istasyon saylarnn grafiksel karlatrmas
Gazi niv. Mh. Mim. Fak. Der. Cilt 21, No 1, 2006 
C. Gencer ve A. Akgz Trk Silahl Kuvvetleri Arama Kurtarma Timlerinin Yerleiminin Yeniden Dzenlenmesi 
140 120 100 80 60 40 20 0 



Kaplanan Talep Says


4 5 6 7 8 9 101112 1314 151617 181920 stasyon Says (P) 


ekil 12. 250- kaplama alan iin blgesel karakteristik deerlerin deiiminin grafiksel gsterimi 
140 
Kaplanan Talep Says
120 100 80 60 40 20 

0 12345678 


stasyon Says (P) 

ekil 13. 350- kaplama alan iin blgesel karakteristik deerlerin deiiminin grafiksel gsterimi 
140 
Kaplanan Talep Says
120 100 80 60 40 20 

0 123456 78 


stasyon Says (P) 

ekil 14. 380- kaplama alan iin blgesel karakteristik deerlerin deiiminin grafiksel gsterimi 
% 100 kaplama iin senaryolarn tamamna ilikin zm sonular ise Tablo 19da grlmektedir. 
Tablo 19. incelendiinde, konulandrlmas gerekli bulunan baz aday noktalarda farkl kuvvetler tarafndan ayr ayr istasyon ald grlmektedir. rnein 15, 16 ve 17nci aday noktalar ayn il snrlar ierisinde olan aday noktalardr. Bu noktalar mevcut durumda hem Kara Kuvvetleri Komutanlhem de Hava kuvvetleri Komutanl tarafndan ayrayr istasyon tekil edilen noktalardr. Bunun yerine tek bir kuvvetin istasyon amasnn yeterli olacadeerlendirilmektedir. Konulandrlan her yeni istasyon maliyetleri artrmaktadr. Buradan yaplacak tasarruf ile baka noktalarda yeni istasyonlar tekil edilebilir. 
Bu modelin gerek durumu yanstabilmesi kstlarn oluturulmasnda yararlanlan verilerin doruluu ile yakndan ilgilidir. Senaryolarn zmleri incelendiinde sonularn tatmin edici bir seviyede olduu grlmektedir. Elde edilen sonulardan bazlarmevcut duruma uygun olmakla birlikte, %100 kaplama iin baz istasyonlarnn yerlerinin deitirilmesi ve baz istasyonlarnda kapatlmasgerektii grlmektedir. 
4. PARAMETRK ANALZ 
TSK AK istasyonlarnn yerletirilmesi modelinin optimal zm elde edildikten sonra, modelin sataraf deerlerinden olan; AK istasyon says ile blgesel karakteristik deerlerinin deiimi analiz edilmitir. Parametrik analiz, 4 ana senaryo ve zel durum 1i ierdiinden sadece zel durum 2 iin yaplmtr. 
C. Gencer ve A. Akgz Trk Silahl Kuvvetleri Arama Kurtarma Timlerinin Yerleiminin Yeniden Dzenlenmesi Tablo 19. Tm senaryolarn zmleri 
Senaryo  stasyon Says (P)  Kaplanan Talep Says (Z)  Alan stasyonlar (x)  Kaplama Oran (%)  
Ana Senaryolar  180 km  11  113  24, 49, 54, 83, 94, 103, 110, 125, 131, 141  100.00  
250 km  7  113  30, 54, 59, 90, 108, 114, 125  100.00  
350 km  3  113  56, 116  100.00  
380 km  2  113  71, 116  100.00  
zel Durum 1  180 km  15  128  16, 23, 35, 59, 62, 78, 95, 97, 100, 101, 106, 117, 120, 126, 133  100.00  
250 km  8  128  14, 66, 81, 89, 99, 114, 118, 125  100.00  
350 km  4  128  21, 53, 97, 139  100.00  
380 km  3  128  22, 69, 116  100.00  
zel Durum 2  180 km  11  113  24, 44, 54, 83, 95, 103, 108, 110, 125, 131, 141  100.00  
180 km  15  128  13, 17, 42, 62, 73, 78, 90, 97, 98, 106, 114, 118, 123, 128, 133  100.00  
250 km  7  113  23, 54, 61, 99, 106, 126, 141  100.00  
250 km  8  128  15, 33, 48, 79, 84, 97, 104, 115, 121, 130  100.00  
350 km  6  113  12, 59, 61, 107, 115, 136  100.00  
350 km  6  128  15, 53, 82, 108, 116, 139  100.00  
380 km  6  113  16, 56, 74, 89, 115, 140  100.00  
380 km  6  128  20, 53, 76, 95, 119, 133  100.00  

4.1. Tam Kaplama Salandktan Sonra AK stasyon Says Analizi 
Tam kaplama salandktan sonra, drt ana senaryo iin talep saysnn 113 ve 128 olduu durumlarda tesis edilmesi istenilen AK istasyon says birer artrlmtr. Konulandrlan istasyonlarn deiimini Tablo 20de grlmektedir. 
Tablo 20. incelendiinde, tam kaplama salandktan sonra btn senaryolar iin tesis edilmesi istenilen AK istasyon says birer artrlmasnn, kaplanan talep says asndan bir deiiklik yaratmad ve kaplama orann deitirmedii grlmektedir. Tablodaki tek deiiklik konulandrlan istasyonlarn farkllnda grlmektedir. Konulandrlan her yeni istasyon, bir nceki tam kaplamada konulandrlan AK istasyonlarnn yerlerini deitirdii gzlemlenmitir.  
Blgesel karakteristik deerlere ait kstlar (4, 5, 6 kstlar) modelden kartlarak farkl istasyon saylariin problem tekrar analiz edilmitir. Elde edilen sonular Tablo 21de grlmektedir. 
Tablo 21de, ayn senaryo ve ayn istasyon saysnda, ilk satr modeldeki 4_5_6 kstlar varken elde edilen zmleri; ikinci satr, kstlar karldnda elde edilen sonular gstermektedir. Tablo 21. 
incelendiinde kstlarn olduu ve olmaddurumlarda kaplanan talep saysnn ve kaplama orannn deimedii, sadece alan istasyonlarn yerlerinin deitii; yani, tam kaplamadan sonra alan istasyonlarn ayn olmad grlmektedir. 
4.2. Blgesel Karakteristik Deerlerinin Analizi 
almada uzman grleri ile seilen aday noktalarnn; ikmal noktasna yaknlk ve uuyounluu kriterleri iin her blgesel karakteristik deer ortalamasnn, belirlenen aday noktalarnn blgesel karakteristik deerleri ortalamasndan byk; iklim artlar iin ise kk olmas istenmitir. 
klim artlar ile ilgili kriterin deeri (7.04den) 4e kadar drlm, ikmal noktasna yaknlk (7.2den) ve uu younluu ile ilgili kriterler (6.013den) ise en yksek deer olan 10a kadar ykseltilmitir. Blgesel karakteristik deerlerin analizi ekil 1114de grafiklerle verilmektedir. Grafikte grlen 6_8_8, 5_9_9, ve 4_10_10 ise orijinal deerlerin artrlmas veya azaltlmas ile elde edilen deerlerdir. rnein, 6_8_8 de 6 iklim artlarnn 6ya drlmesini; 8_8de ikmal noktasna yaknlk ve uu younluu deerlerinin 8e ykseltilmelerini ifade etmektedir. 
Senaryo  stasyon Says (P)  Kaplanan Talep Says (Z)  Alan stasyonlar (x)  Kaplama Oran (%)  
180 km  11  113  24, 44, 54, 83, 95, 103, 108, 110, 125, 131, 141  100.00  
180 km  12  113  24, 43, 54, 61, 94, 101, 107, 108, 110, 117, 125, 131  100.00  
180 km  13  113  15, 36, 61, 69, 84, 95, 108, 109, 110, 111, 117, 125, 131  100.00  
180 km  15  128  13, 17, 42, 62, 73, 78, 90, 97, 98, 106, 114, 118, 123, 128, 133  100.00  
180 km  16  128  13, 17, 38, 59, 62, 78, 90, 91, 94, 97, 99, 104, 120, 126, 133, 145  100.00  
180 km  17  128  12, 16, 33, 53, 62, 78, 85, 91, 97, 98 103, 106, 112, 114, 118, 125, 131  100.00  
250 km  7  113  23, 54, 61, 99, 106, 126, 141  100.00  
250 km  8  113  30, 59, 68, 106, 108, 114, 125, 133  100.00  
250 km  9  113  2, 56, 59, 74, 106, 108, 115, 125, 133  100.00  
250 km  8  128  14, 52, 79, 97, 106, 114, 128, 140  100.00  
250 km  9  128  14, 50, 70, 81, 88, 99, 118, 125, 141  100.00  
250 km  10  128  15, 33, 48, 79, 84, 97, 104, 115, 121, 130  100.00  
350 km  6  113  12, 59, 61, 107, 115, 136  100.00  
350 km  7  113  23, 56, 61, 83, 89, 115, 134  100.00  
350 km  8  113  13, 47, 61, 83, 109, 114, 115, 140  100.00  
350 km  6  128  15, 53, 82, 108, 116, 139  100.00  
350 km  7  128  30, 56, 65, 83, 89, 116, 145  100.00  
350 km  8  128  29, 56, 66, 83, 89, 108, 116, 137  100.00  
380 km  6  113  16, 56, 74, 89, 115, 140  100.00  
380 km  7  113  23, 56, 60, 61, 89, 115, 132  100.00  
380 km  8  113  53, 85, 93, 101, 115, 122, 126,133  100.00  
380 km  6  128  20, 53, 76, 95, 119, 133  100.00  
380 km  7  128  15, 56, 74, 89, 109, 115, 133  100.00  
380 km  8  128  15, 61, 72, 83, 84, 115, 122, 123  100.00  

Tablo 21. 4, 5, 6 Kstlar dahil ve karlarak elde edilen sonular 
Senaryo  stasyon Says (P)  Kaplanan Talep Says (Z)  Alan stasyonlar (x)  Kaplama Oran (%)  
180 km  11  113  24, 44, 54, 83, 95, 103, 108, 110, 125, 131, 141  100.00  
180km  11  113  7, 41, 61, 70, 98, 101, 104, 107, 125, 131, 145  100.00  
180 km  12  113  24, 43, 54, 61, 94, 101, 107, 108, 110, 117, 125, 131  100.00  
180 km  12  113  7, 36, 67, 73, 79, 98, 103, 104, 106, 125, 131, 145  100.00  
180 km  13  113  15, 36, 61, 69, 84, 95, 108, 109, 110, 111, 117, 125, 131  100.00  
180km  13  113  24, 43, 67, 73, 79, 85, 95, 103, 108, 110, 117, 125, 131  100.00  
180 km  15  128  13, 17, 42, 62, 73, 78, 90, 97, 98, 106, 114, 118, 123, 128, 133  100.00  
180 km  15  128  5, 17, 35, 62, 72, 78, 90, 97, 98, 106, 110, 118, 126, 133, 140  100.00  
180 km  16  128  13, 17, 38, 59, 62, 78, 90, 91, 94, 97, 99, 104, 120, 126, 133, 145  100.00  
180 km  16  128  5, 16, 35, 62, 68, 78, 85, 97, 98, 103, 108, 110, 120, 126, 131, 141  
180 km  17  128  12, 16, 33, 53, 62, 78, 85, 91, 97, 98, 103 106, 112, 114, 118, 125, 131  100.00  
180 km  17  128  12, 19, 33, 40, 62, 68, 78, 90, 97, 98, 103, 108, 110, 117, 118, 125, 131  

C. Gencer ve A. Akgz Trk Silahl Kuvvetleri Arama Kurtarma Timlerinin Yerleiminin Yeniden Dzenlenmesi Tablo 21. (devam ediyor)
Senaryo  stasyon Says (P)  Kaplanan Talep Says (Z)  Alan stasyonlar (x)  Kaplama Oran (%)  
250 km  7  113  23, 54, 61, 99, 106, 126, 141  100.00  
250 km  7  113  25,31,71,99,106,125,133  100.00  
250 km  8  113  30, 59, 68, 106, 108, 114, 125, 133  100.00  
250 km  8  113  25, 37, 65, 79, 106, 110, 124, 137  100.00  
250 km  9  113  2, 56, 59, 74, 106, 108, 115, 125, 133  100.00  
250 km  9  113  25, 37, 61, 91, 96, 103, 111, 121, 131  100.00  
250 km  8  128  14, 52, 79, 97, 106, 114, 128, 140  100.00  
250 km  8  128  14, 51, 79, 97, 107, 118, 125, 144  100.00  
250 km  9  128  14, 50, 70, 81, 88, 99, 118, 125, 141  100.00  
250 km  9  128  5, 47, 58, 79, 97, 104, 120, 131, 145  100.00  
250 km  10  128  15, 33, 48, 79, 84, 97, 104, 115, 121, 130  100.00  
250 km  10  128  26, 33, 61, 68, 79, 96, 106, 110, 131, 140  100.00  
350 km  6  113  12, 59, 61, 107, 115, 136  100.00  
350 km  6  113  25, 31, 61, 91, 115, 140  100.00  
350 km  7  113  23, 56, 61, 83, 89, 115, 134  100.00  
350 km  7  113  19, 25, 31, 61, 91, 115, 139  100.00  
350 km  8  113  13, 47, 61, 83, 109, 114, 115, 140  100.00  
350 km  8  113  19, 25, 31, 37, 61, 91, 115, 139  100.00  
350 km  6  128  15, 53, 82, 108, 116, 139  100.00  
350 km  6  128  26, 33, 82, 96, 124, 141  100.00  
350 km  7  128  30, 56, 65, 83, 89, 116, 145  100.00  
350 km  7  128  26,40,61,65,103,110,131  100.00  
350 km  8  128  29, 56, 66, 83, 89, 108, 116, 137  100.00  
350 km  8  128  26, 33, 40, 47, 65, 103, 110, 131  100.00  
380 km  6  113  16, 56, 74, 89, 115, 140  100.00  
380 km  6  113  13, 19, 25, 95, 119, 129  100.00  
380 km  7  113  23, 56, 60, 61, 89, 115, 132  100.00  
380 km  7  113  7, 13, 19, 25, 31, 108, 121  100.00  
380 km  8  113  53, 85, 93, 101, 115, 122, 126,133  100.00  
380 km  8  113  7, 13, 19, 25, 31, 37, 108, 121  100.00  
380 km  6  128  20, 53, 76, 95, 119, 133  100.00  
380 km  6  128  19, 26, 33, 96, 120, 129  100.00  
380 km  7  128  15, 56, 74, 89, 109, 115, 133  100.00  
380 km  7  128  12, 19, 26, 33, 40, 68, 116  100.00  
380 km  8  128  15, 61, 72, 83, 84, 115, 122, 123  100.00  
380 km  8  128  19, 26, 33, 40, 47, 62, 114, 124  100.00  

ekil 11-14 incelendiinde, 180 km ve 250 km kaplama mesafeli senaryolar da, alan istasyon saylar ayn olduu durumlarda, kaplanan talep saysdeerlerinin belirgin bir ekilde azaldgzlemlenmitir. 350 km ve 380 km kaplama mesafeli senaryolarda ise, kaplanan talep saysndaki azalma daha az olmaktadr. Deerler snr olarak belirlenen noktalara kadar ulatrldnda ise tam kaplamann salanamad veya zmn bulunamadgrlmtr. Bu durum modelin seebilecei yksek deere (10) sahip aday noktas saysnn azalmasnn bir sonucudur. 
Her belirlenen yeni deer ile birlikte seilen aday noktalarnn da deitii grlmektedir. Noktalarn deimesi ile birlikte kaplama alanlar da azalmaktadr. Bu ise daha fazla AK istasyonu tesis edilmesini gerektirmektedir. Analiz sonularna gre, blgesel karakteristik deerlerin modelin zmn nemli lde etkiledii gzlemlenmitir. 


5. SONU 
Mevcut durum da K.K.K.lnn 4 adet, Hv.K.K.lnn 11 adet olmak zere toplam 15 adet AK istasyonu bulunmaktadr. Bu istasyonlarn yerleimleri incelendiinde Hv.K.K.lnn ve K.K.K.lnn baz istasyonlarnn, ayn blge ierisinde konulandrld grlmektedir. AKB ierisinde konulandrlacak istasyonlarn tek bir kuvvetin tekil etmesinin yeterli olacagrlmektedir. Alacak istasyon saysnn azalmasile maliyetlerde decektir.  
Mevcut durumda konulandrlm olan; Ankara, stanbul, zmir ve Malatyada konulandrlan AK istasyonlar, oluturulan senaryolarn bazlarnn zmlerinde de almtr. Bu noktalar, hem K.K.K.l hem de Hv.K.K.l tarafndan ayr ayristasyon tekil edilen noktalardr. Bunun yerine tek istasyon almasnn yeterli olacadeerlendirilmektedir. 
almada sunulan senaryolarn zmlerine gre btn AKB dikkate alndnda en fazla 15 istasyonla kaplama salanmaktadr. stasyon says istenen duruma gre daha da azaltlabilmektedir. 
AK istasyonlarnn yerleri incelendiinde, belirlenen talep noktalarndan bazlarna cevap verilemedii grlmektedir. Konulandrlm durumda olan K.K.K.l ve Hv.K.K.l AK istasyonlar (15) ile AKBnin ne kadarnn kaplanabildii incelendiinde Tablo 22deki sonular elde edilmitir. 
Tablo 22. incelendiinde mevcut durumda 180 km, 250 km ve 350 km kaplama mesafeleri iin 15 AK istasyonu ile % 100 kaplama salanamadgrlmektedir. almada nerilen modellerin zmnden ise en az 2, en fazla 15 AK istasyonu ile tam kaplama salanabilmektedir. Karar verici tarafndan uygulanmas en fazla tercih edilebilecek olan 180 km kaplama mesafeli senaryonun, mevcut yapya uygulanmasndan elde edilen sonu incelendiinde Trk AKBnin ancak % 75nin kaplanabildii grlmektedir. nerilen model ile ise %100 kaplama 15 istasyon ile salanmaktadr. 
Sadece K.K.K.l AK istasyonlar ile kaplanabilen talep saylar incelendiinde 180 km, 250 km ve 350 km senaryolar iin zm bulunamamtr. 380 km kaplama mesafeli senaryo iin ise % 95lik bir kaplama salad grlmtr. Sadece Hv.K.K.lAK istasyonlarnn konulandrlmas halinde de aynsonular elde edilmitir. Uygulamaya gre 180 km kaplama mesafeli senaryo iin %100 kaplama 15 istasyon ile salanabilmektedir. 
KAYNAKLAR 
1.	
Shimanski, C., Helicopter Evacuation of the Injured Patient, Wilderness Medicine Letter, vol: 17(3), 2000. 

2.	
Trk Arama Kurtarma Ynetmelii, Resmi Gazete, No: 23107, 11.9.1997. <http://www.yargitay.gov.tr/bilgi/kanun_liste/PC 3979916.HM5.frameset.html> 

3.	
Batta, R. and Dolan, J., The Maximal Expected Covering Location Problem, Transportation Science, vol: 23(4), 1989. 

4.	
Chung, C., Recent Applications Of The Maximal Covering Location Planning Model, Journal of Operational Research Society, vol: 37(8), 735-746, 1986. 

5.	
Brandeau, M. and Chu, S. An Overview of Representative Problems in Location Research, Management Science, vol: 35, 645-674, 1989. 

6.	
Mehrez, A. and Stulman, A., The Maximal Covering Location Problem with Facility Placement on the Entire Plane, Journal of Regional Science, vol: 22(3), 1982. 

7.	
Owen, S. H. and Daskin, M. S. Strategic Facility Location: A Review, European Journal of Operational Research, vol.111, 423-447, 1998. 

8.	
Daskin, M. and Owen, S., Partial Covering P-Center and Partial Covering Set Covering Models, North-Western University, Evanston, 1999. 

9.	
Church, R., The Planar Maximal Covering Location Problem, Journal of Regional Science, vol: 24(2), 1984. 

10.	
ReVELLE, C., The Maximal Covering Location Problem, Papers of the Regional Science Association, Vol.32, 101 - 118, 1974. 

11.	
Richard, D., Beguin, H., Peeters, D., The Location of Fire Stations in a Rural Environment: a Case Study, Environment and Planning, vol.22, 39-52, 1990. 

12.	
Sarkaya, A., Turizim Blgelerindeki Jandarma Karakollarnn Konu Yerlerinin Belirlenmesi, Master Tezi, Kara Harp Okulu, Savunma Bilimleri Enstits, Ankara, 2003. 

13.	
Lorena, A. N., Pereraia M. A. A Lagrangean / Surrogate Heuristic For The Maximal Covering Problem Using Hillsmans Edition, Journal of Operations Research, 2001. 


Tablo 22. Mevcut istasyonlar ile kaplanan talep miktar
Senaryo  stasyon Says (P)  Kaplanan Talep Says (Z)  Alan stasyonlar (x)  Kaplama Oran (%)  
180 km  15  95  16, 17, 24, 29, 36, 38, 50, 61, 83, 84, 94, 103, 114, 115, 133,  74.21  
250 km  15  111  16, 17, 24, 29, 36, 38, 50, 61, 83, 84, 94, 103, 114, 115, 133  86.21  
350 km  15  126  16, 17, 24, 29, 36, 38, 50, 61, 83, 84, 94, 103, 114, 115, 133  98.43  
380 km  15  128  16, 17, 24, 29, 36, 38, 50, 61, 83, 84, 94, 103, 114, 115, 133  100.00  

C. Gencer ve A. Akgz Trk Silahl Kuvvetleri Arama Kurtarma Timlerinin Yerleiminin Yeniden Dzenlenmesi 
14.Berman, O. and Kruss, D., The Generalized 16. Hava Aralar Kaza statistikleri, Sivil Havaclk Maximal Covering Location Problem, Genel Mdrl, Ankara, 2003. Computers and Operational Research, vol: 17. Trkiye klim Verileri, 01.08.2003 147, 2003. <http:www.meto.gov.tr/klim-Trkiye klim 
15.Cavcar, M., Trkiye Hava Sahas Ticari Hava Verileri.htm>. Tamacl Kazalarna Genel Bak, Mhendis ve Makine, say: 518, 2003. 
EK Aday Noktalarnn Blgesel Karakteristik Katsaylar
Aday (Xi)  klim artlari  kmal Noktasna Yaknlk  UuYounluu  Aday (Xi)  klim artlar kmal Noktasna Yaknlk  UuYounluu  
1  6  8  7  74  7  8  3  
2  5  9  5  75  8  7  6  
3  8  9  6  76  7  5  8  
4  7  7  3  77  7  6  8  
5  7  6  4  78  6  8  6  
6  6  9  8  79  7  5  6  
7  6  9  9  80  8  5  5  
8  8  3  2  81  6  7  4  
9  6  4  3  82  7  9  7  
10  7  4  3  83  6  10  10  
11  7  5  5  84  5  10  10  
12  8  3  2  85  5  10  10  
13  7  7  3  86  7  9  7  
14  6  8  5  87  8  9  7  
15  4  10  10  88  7  9  5  
16  5  10  10  89  6  8  3  
17  4  10  10  90  8  5  6  
18  4  10  10  91  7  8  3  
19  9  9  6  92  8  7  4  
20  8  9  8  93  7  6  4  
21  8  8  8  94  7  8  6  
22  7  9  8  95  9  8  7  
23  6  3  6  96  9  7  7  
24  5  7  7  97  8  7  7  
25  5  8  9  98  9  5  8  
26  5  9  9  99  8  7  10  
27  8  8  7  100  7  7  9  
28  8  8  6  101  8  4  8  
29  7  7  7  102  7  4  8  
30  8  7  5  103  6  5  8  
31  7  8  4  104  8  5  7  
32  8  8  4  105  8  7  9  
33  9  9  6  106  6  7  6  
34  6  9  7  107  9  7  8  
35  7  10  8  108  7  5  5  
36  6  10  10  109  5  3  4  
37  7  10  7  110  7  7  9  
38  5  10  10  111  8  7  7  
39  7  9  8  112  9  8  5  
40  8  9  7  113  8  7  7  
41  7  9  6  114  4  10  10  
42  9  9  7  115  3  10  10  

43  10  8  5  116  6  9  8  
44  9  7  7  117  7  8  6  
45  7  6  3  118  7  5  6  
46  8  7  4  119  6  4  5  
47  8  5  3  120  7  6  8  
48  7  5  4  121  7  5  4  
49  9  7  3  122  7  3  3  
50  4  8  8  123  8  3  2  
51  8  8  6  124  8  3  5  
52  7  8  5  125  5  6  7  
53  7  10  4  126  7  6  2  
54  5  10  7  127  8  5  2  
55  6  8  5  128  7  10  7  
56  7  5  7  129  7  7  4  
57  8  8  6  130  8  6  4  
58  8  8  5  131  9  7  4  
59  8  9  4  132  7  8  3  
60  5  10  8  133  5  10  10  
61  5  10  10  134  8  9  6  
62  9  5  6  135  8  7  4  
63  8  5  5  136  7  6  3  
64  10  6  6  137  9  7  5  
65  8  8  10  138  8  6  5  
66  7  7  4  139  5  6  7  
67  6  6  6  140  8  4  4  
68  5  7  6  141  8  8  4  
69  7  6  3  142  7  8  6  
70  7  7  6  143  7  6  3  
71  8  7  6  144  9  6  1  
72  7  7  3  145  8  7  3  
73  8  7  4  





